Netje, netje

Handig-gehaakt-netje.1362938951-van-sita-165x266

Wonderlijk is het, dat mensen die sterven van alles meenemen en van alles achterlaten. Het is alweer een paar jaar geleden dat mijn schoonmoeder overleed, ze was 88 jaar. Ze kon geweldig handwerken en die kennis nam ze met zich mee: hoe je kraagjes kunt haken als kant en hoe je blindelings sokken kunt breien in maat 19 – 45. Wat ze ook met zich meenam, waren de 150 psalmen oude berijming die ze uit haar hoofd kon zingen, al moest ze daarbij op het allerlaatste een beetje geholpen worden.

Tot de vele dingen die ze achterliet, behoorde haar gezicht. Sinds haar dood komt dat af en toe tevoorschijn bij een familielid hier en daar, en het is net of haar eigen zus, die niet voor niets Engeltje heet, haar trekken helemaal heeft overgenomen. Lees verder “Netje, netje”

Beelden wegmaken

 

n6

De gebeurtenissen in Oekraïne zijn beangstigend dichtbij, en niet alleen omdat het land aan Europa grenst. ‘Our museum is closed’, scheef een bevriende conservator me op die zwarte dinsdag 18 februari. ‘Now we all need to go to the Maidan.’ Het lijkt nog maar zo kort geleden dat ik haar opzocht, en dat de toeschrijving van een of ander stilleven aan de een of andere Hollandse meester het onderwerp van de dag was. Lees verder “Beelden wegmaken”

Dautzenberg wordt Murakami

130516_CT_en_dan_komen_de_fotos_brochure.indd

Na vier dagen griep heb ik eindelijk weer zin om een boek te lezen, de nieuwe Dautzenberg natuurlijk. Maar het is elf uur ’s avonds, de boekhandel is dicht en al zou dat niet zo zijn, dan is 500 meter lopen vandaag nog veel te ver. Gelukkig is voor dit soort situaties het eBook uitgevonden, binnen twee minuten staat het op mijn iPad, A.H.J. Dautzenberg, En dan komen de foto’s.

Eerst mijn irritatie. Want waarom vindt de uitgever, die ook mijn eigen uitgever is, het nodig om meteen achter de Dautzenberg-cover te openen met die psychedelische cover van een heel ander boek, namelijk De kleurloze Tsukuru Tazaki en zijn pelgrimsjaren – de nieuwe Murakami? Of is dit een Dautziaanse practical joke?

Niet te snel oordelen. De eerste bladzijde proberen. ‘Vanaf juli van zijn tweede jaar aan de universiteit tot januari van het jaar daarop was er geen moment van zijn leven dat Tsukuri Tazaki niet aan de dood dacht.’ Krijg ik hier één bladzijde Murakami voorgeschoteld bij wijze van ready made? Een hoofdstuk misschien, om me een onvergetelijke leeservaring te bezorgen? Neen! Achter die beeldschone blauwe vis van de Dautzenberg-cover gaat de hele eindeloze kleurloze Tsukuru Tazaki schuil.

Goeie actie. Ik ga het hele weekend alle En dan komen de foto’s downloaden die er digitaal beschikbaar zijn. Ben benieuwd met welke zojuist verschenen andere romans ik nog meer wordt verrast. Want misschien bestaat er gewoon helemaal geen digitale editie van de nieuwe Dautz?

Het Zwarte Vierkant van de man uit Kiev

300px-Malewitsch

J. is op het idee gekomen om samen de Malevich-tentoonstelling in het Stedelijk Museum te bekijken. Kan ik hem misschien uitleggen waarom het Zwarte Vierkant kunst is? En, als ik dat niet onder woorden kan brengen, kan ik hem dan misschien vertellen wat de andere betekenissen van dit schilderij zijn, waar minstens tien mensen in zwijgende aanbidding naar opkijken? Het lukt me niet, vandaag kan ik geen woorden vinden voor het schilderij dat me altijd weer naar de strot grijpt. Lees verder “Het Zwarte Vierkant van de man uit Kiev”

Sotsji

Schermafbeelding 2016-06-25 om 19.38.22

Citaat:
‘Op een heuvel buiten Sotsji liggen gerestaureerde witte kerken met uientorens waarvan het bladgoud glanst in de felle zon. […] De monotone samenzang klinkt als een serie stemmen uit een andere wereld en een andere tijd. Toen Rusland uit naam van de orthodoxie expandeerde, woonden hier Kaukasische bergvolken die zich tot de islam hadden bekeerd, bekend als Adygiërs, maar ook als Tsjerkessen. Zij lieten zich moeilijk onderwerpen en vielen veelvuldig het fort aan dat de Russen hadden gebouwd op de plek die zij soatsji noemden. In 1864 veroverden de Russen de kust uiteindelijk met een militaire overmacht, en een etnische zuivering volgde. Meer dan een half miljoen Kaukasische moslims vluchtten naar het Osmaanse Rijk. […] Als de Olympische Winterspelen in 2014 worden geopend, is een tsaristische moordpartij uit 1864 precies honderdvijftig jaar oud.’
Uit: Olaf Tempelman, Omweg naar Istanboel. De kusten van de Zwarte Zee, met foto’s van Marco van Duyvendijk, Amsterdam 2013

Gelukkig nieuw nieuw

Schermafbeelding 2016-06-25 om 18.50.51

Het is echt waar, er was eens een man die ieder jaar overnieuw begon. Op oudejaarsavond stapte hij in zijn nieuwe huis in bad met nieuw water en nieuwe zeep. Tegen twaalven droogde hij zich af met nieuwe handdoeken en schoor zich van top tot teen met zijn allernieuwste scheermesjes. Hij trok zijn nieuwe pyjama aan en maakte zijn bed op met nieuwe lakens en een nieuw kussen. In bed spitste hij zijn oren: hij wist zeker dat hij alleen maar nieuw vuurwerk hoorde. Hij dacht nieuwe gedachten en verheugde zich op zijn nieuwe dromen. Lees verder “Gelukkig nieuw nieuw”

Woorden die we maar één keer per jaar gebruiken

images-3

Aardrijk, allegaar, beltrom, benee, blijgezind, engelenschaar, feestschalmeien, heenvaren, heerlijkheid, heil, heirlegers, herberg, herdertjes, kindeke, kindekijn, klingelingeling, kreit, kribbe, kribje, kyrieleis, ledekens, leit, maged, morgenster, offerande, offerhand, omstraalde, Oostenlande, ootmoet, ootmoediglijk, peis, schreien, schaapkens, vree, vreze, welbehagen.

Ramen lappen

Onlangs was ik in Kraków op bezoek bij Piotr Oczko, de auteur van een studie van 700 pagina’s over de Nederlanders en hun schoonmaakwoede. Tijdens zijn onderzoek bracht hij niet alleen duizenden Nederlandse schilderijen, prenten, tekeningen en tegels bij elkaar die het schoonmaken tot onderwerp hebben, maar vond hij ook talloze teksten, gedichten en liedjes waarin het poetsen, vegen en boenen wordt bezongen. Oczko raakte vooral gefascineerd door de iconografie van de bezem, een motief dat hij vond op meer dan 2000 afbeeldingen. Er zijn 292 illustraties in het boek opgenomen, variërend van schilderijen van Pieter de Hooch tot foto’s uit de jaren dertig van vrouwen in Bunschoter klederdracht die een preekstoel staan te schrobben. In zijn publicatie (update: waarvan in 2021 een Nederlandse vertaling verscheen bij Primavera Pers) beschrijft en analyseert Oczko de verbindingen van onze schoonmaakwoede met kwesties op het gebied van moraal en religie, vaderlandsliefde en nationale identiteit.


Het boek is zo fenomenaal dat Oczko binnenkort professor wordt aan de Universiteit van Kraków. Dan stuur ik hem een cadeau: Meester in de hygiëne van Anton Valens (2004).

Lees verder “Ramen lappen”

Storyboard

 

Schermafbeelding 2016-06-25 om 18.37.42.png

Mooi, Arjen Fortuin gisteren (NRC 19 oktober 2013) over het vinden van dingen die je nooit zocht, omdat je niet wist dat ze bestonden. Daarom is het zo spannend om op zolders, in die ‘schedels van huizen’ (E. de Waard), te zoeken naar knipsels, brieven en andere schatten. Al die papieren, het zijn ‘knikkers die in je kop rondrollen. Zo gauw als de werkelijkheid een gaatje openlaat, rollen de knikkers erin.’ (J. Bernlef). Lees verder “Storyboard”

De vrouw die alles al had

Chanel-Coco-Rouge-lipstick-1Het is echt waar, er was eens een vrouw die alles al had. Ze had lippenstiften, schoonmaakmiddelen, potten mayonaise. Ze had jurken, broeken, ondergoed, panty’s, leggings, sokken, truien, vesten, t-shirts, blouses en jasjes. Ze had schoenen, laarzen, slippers, sandalen en pantoffels. Ze had boeken, tijdschriften, kranten, cd’s en zelfs nog dozen vol langspeelplaten. Ze had een magnetron, een oven en een broodbakmachine. Lees verder “De vrouw die alles al had”