Blog

De geheime periscopen van de doden. Over ‘De dood en de tuinman’ van Georgi Gospodinov


‘Mijn vader was een tuinman. Nu is hij een tuin.’ Dat is de beginzin van het nieuwe boek van Georgi Gosponinov, De dood en de tuinman.

Als de tuin het einde is – wat was dan het begin van dat einde? Was dat het moment waarop de vader zei: ‘Ik heb in mijn broek geplast?’ In ieder geval is dat de aankondiging van een groot verdriet – de smart van het sterven. Toch is dit geen boek over de dood, schrijft Gospodinov, maar over het verdriet over een leven dat er niet meer is. Dat leven moet ‘gevierd’, of in ieder geval beschreven worden. En zo vervlecht Gospodinov in dit boek (is het een roman, een essay, een memoir?) verhalen uit het leven van zijn vader met zijn eigen verdriet over diens dood.

Lees verder “De geheime periscopen van de doden. Over ‘De dood en de tuinman’ van Georgi Gospodinov”

Mijn mentale noodpakket? Een rariteitenkabinet zoals in het Drents Museum

Het is alweer een tijdje geleden, maar de dag na de alarmerende toespraak van NAVO-baas Mark Rutte (‘We moeten voorbereid zijn op een oorlog op een schaal die onze grootouders en overgrootouders hebben meegemaakt’) had ik grote behoefte om me, al was het maar voor een paar uur, terug te trekken in een andere wereld. Gelukkig lag op mijn bureau nog steeds de catalogus van Microkosmos. De wereld in een Wunderkammer, de tentoonstelling die ik enkele weken geleden in het Drents Museum bezocht en die daar nog tot en met 1 maart 2026 te bewonderen is.

Lees verder “Mijn mentale noodpakket? Een rariteitenkabinet zoals in het Drents Museum”

De tien geboden van Alicja Gescinska

Recent verscheen van Alicja Gescinska Vrouwen in duistere tijden. Tien denkers van blijvende betekenis. In dit boek neemt de Pools-Belgische filosofe en schrijfster Alicja Gescinska (ik heb steeds zin om Geścińska te schrijven, ze werd in 1981 in Warschau geboren) de lezer mee op een woelige en filosofische reis langs tien vrouwelijke denkers. Ze eindigt haar boek met tien geboden die ze leerde van de hoofdpersonen uit Vrouwen in duistere tijden.

Lees verder “De tien geboden van Alicja Gescinska”

Heeft de zee een ziel?

© Stephan Vanfleteren / MSK Gent

Voor zijn expo Transcripts of a Sea waadde fotograaf Stephan Vanfleteren de Noordzee in als was ze een schilderij van Caspar David Friedrich of een film van Tarkovski. De foto’s namen mij op sleeptouw. Haast je, de tentoonstelling is nog tot 4 januari in Gent te zien.

Lees verder “Heeft de zee een ziel?”

Grappige graffiti in de zeventiende eeuw

Letters die ergens opduiken waar ze niet horen – juist die letters trekken als eerste onze aandacht. Misschien horen ze daarom wél thuis op die plekken waar we ze niet verwachten. En dat zijn ook vaak plekken waar we zelf nogal eens sporen achterlaten.  

Lees verder “Grappige graffiti in de zeventiende eeuw”

Altijd op zoek. Over ‘Deemoed’ van Szczepan Twardoch



Het is 11 november 1918 als Alojzy Pokora ontwaakt in een Berlijns ziekenhuis. Fürchte dich nicht, glaube nur, leest hij op de witte muur tegenover zich, maar dat is niet zo gemakkelijk als je een luitenant bent die gewond en getraumatiseerd van het Vlaamse slagveld is teruggekeerd.

Lees verder “Altijd op zoek. Over ‘Deemoed’ van Szczepan Twardoch”

Schaduwen knippen met een magische schaar

Een mens bestaat nooit op zichzelf. Schaduwen uit het verleden bepalen wie we zijn. Dat de grenzen tussen feit en fictie daarbij vervagen, nou en?

Voor de Nederlandse Boekengids besprak ik Het bed met de gouden poot van de Letse schrijver Zigmunds Skujiņš. De roman is nu, eenendertig jaar na publicatie, in het Nederlands verschenen, in vertaling van Brenda Lelie die de roman ook van een voorwoord voorzag.

De bespreking kun je hier lezen.

Zigmunds Skujiņš, Het bed met de gouden poot (vertaling Brenda Lelie), Prometheus 2025, 528 p.

Er is schoonheid in het onvoltooide


‘In alle huizen die ik in mijn leven heb bewoond, vooral in mijn studententijd, liet ik altijd iets onaf. In mijn achterhoofd zat het wellicht vreemde idee dat wanneer een huis helemaal af zou zijn, ik op zoek moest naar een ander huis. Want dan was er niets meer te doen en blijkbaar moet ik altijd iets te doen hebben.’ Dit is een citaat uit een van de mooiste fragmenten van het nieuwe boek van Gerbrand Bakker, Aan mij heb je niks, het vierde deel van Bakkers ‘autobiografische geschriften’ dat verscheen in de serie Privé-domein van de Arbeiderspers.

Lees verder “Er is schoonheid in het onvoltooide”

Over de dingen van Władysław Szlengel

Voor De Parelduiker schreef ik een essay over een van mijn ‘historische buren’ in Warschau – de Pools-Joodse dichter Władysław Szlengel (1912 of 1914 – 1943). Hij woonde vlakbij ‘mijn’ IJzerstraat, maar dan in een ander tijdperk. Wil je het mooi vormgegeven papieren nummer van De Parelduiker op papier lezen? Je kunt het (jaargang 29, 2024, nummer 5) hier bestellen.

Władysław Szlengel voor een filmaffiche van De graaf van Monte Christo, juli 1930 (Emanuel Ringelblum Jewish Historical Institute [JHI] Collection.

Lees verder “Over de dingen van Władysław Szlengel”