Keret House (7) – Lege plekken

68326_260417_pkin-165x220

Op mijn auteursavond in het Warschause Holland Huis verschijnt de Nederlandse acteur Redbad Klynstra, die al twintig jaar in Warschau woont en eigenlijk een Pool is. Hij leest voor zoals alleen Poolse acteurs dat kunnen, en het is doodstil in de zaal als hij een in het Pools vertaald fragment voorleest uit De draad en de vliegende naald. Later vraagt hij me of ik aan wil schuiven bij zijn talkshow Republika Kultury (De Cultuurrepubliek), dat iedere zondag wordt uitgezonden op Telewizja Republika. Het thema van de eerstkomende uitzending is ‘Lege plekken’. Lees verder “Keret House (7) – Lege plekken”

Keret House (6) – Stoet met kinderwagens

IMG_2778-165x220

Het is zondag, misschien wel de warmste dag van het jaar, en daarom sta ik om zeven uur op. Mijn project voor vandaag is een wandeling over de Żelaznastraat, vanaf het begin tot het einde en weer terug, in totaal zo’n zes kilometer. Ik heb eerder deze week mappen vol foto’s gezien van de Żelaznastraat in de oorlogsjaren, maar hoe ziet de straat er nu uit? Wie woont hier nu? Brengen de mensen, de gebouwen, me op ideeën voor een tekst? Lees verder “Keret House (6) – Stoet met kinderwagens”

Keret House (5) – I love you, Etgar Keret!

IMG_2709-165x220

Als ik had gedacht hier twee weken in totale afzondering te kunnen schrijven, dan had ik het goed mis. Voortdurend word ik uit mijn comfort zone gehaald. Ik woon immers niet in een huis, maar in een installatie, een semi-openbare ruimte waar mensen kunnen aanbellen als ze het Keret House van binnen willen bekijken. Ik open de deur voor een Nederlandse medewerkster van de organisatie Iconic Houses, voor een vrouw uit Israël die in Warschau is geboren, voor twee hipsters die een grand tour maken, voor Jakub Szczęsny – hier op de foto – die dit huis bedacht en komt vragen hoe ik me hier voel, voor mijn vriend Sławek die in het Cultuurpaleis werkt en een hele fotorapportage van zijn bezoek op Facebook zal zetten, voor twee meisjes uit Bulgarije waarvan er één verliefd is op Etgar Keret. Het onweert en als ze de trap beklimt krijgt ze de slappe lach, nooit had ze durven dromen dat ze hier nog eens voor stortregens zou schuilen. I love you, Etgar! schrijft ze in het gastenboek.

Keret House (4) – Buren

Schermafbeelding 2016-06-25 om 20.14.39

Ieder jaar heeft het Keret House een thema dat door de hier verblijvende kunstenaars en schrijvers uitgewerkt wordt. Dit jaar is dat ‘Buren’, waar het Pools een veel mooier woord voor heeft – Sąsiedzi, uit te spreken als somsjedzi. Het is ook een beladen begrip geworden, sinds Jan Gross een boek publiceerde met deze titel waarin hij aantoonde dat niet alleen de Duitse bezetter, maar ook de Poolse lokale bevolking actief meewerkte aan de moord op de Joden van het plaatsje Jedwabne. Lees verder “Keret House (4) – Buren”

Keret House (3) – De andere bewoners

IMG_2693-165x220

Ik ben onder de indruk van de projecten die de andere artists in residence, mijn voorgangers hier in het Keret House, hebben bedacht. Op het bureau (aan het voeteneinde van mijn bed, zie ook mijn voorgaande blog), ligt een boekje waarin de projecten uit 2013 beschreven zijn. Door de daglichtlampen die de gevelreclame op de hiernaastgelegen flat beschijnen en meteen ook het Keret House meepakken, kan ik het ’s nachts moeiteloos lezen. Alle kunstenaars en schrijvers hielden zich min of meer aan het jaarthema: Filling the Void. Welke leegtes heeft het getto van Warschau achtergelaten? En is het mogelijk om die leegtes op te vullen, en hoe dan, of waarmee? Iedereen heeft hier een ander antwoord op geformuleerd. Lees verder “Keret House (3) – De andere bewoners”

Keret House (2) Sjoeni

dom_kerta_112855-165x89

Wat mij betreft is het bewijs geleverd: een goede architect kan een complete woning van 14 vierkante meter ontwerpen waarin je geen last hebt van claustrofobie. Als je het Keret House binnenkomt – via de ingang aan een ruime parkeerplaats, met vuilcontainers en een frutje doorvermoeide alcoholisten – leidt een metalen trap je meteen naar boven. Bovenaan de trap een luik: je bent op de eerste verdieping. Recht voor je: de salon (2 m2) compleet met tafel en twee stoelen. Meteen daarachter: de keuken (2 m2) met elektrische kookplaat en koelkast. En daarachter: de douche-toiletcombinatie (2m2). Achterom kijken, snel het luik dichtdoen voordat je van de trap afvalt. Lees verder “Keret House (2) Sjoeni”

Keret House (1)

IMG_2005-165x220

Het was een onooglijke steeg tussen twee grijze betonnen flats, totdat architect Jakub Szczęsny op een briljant idee kwam. Hier, op de grens van het vroegere ‘grote’ en ‘kleine’ getto, zou hij het concept van ‘onmogelijke architectuur’ onderzoeken en het smalste huis ter wereld bouwen. En zo geschiedde. Op een perceel dat 92 centimeter meet op het smalste punt, en 152 op het breedste, staat een huis voorzien van douche en toilet, keuken en bed, zitzak en schrijftafel. Kunstenaars en schrijvers worden uitgenodigd om deze art installation te komen bewonen. Lees verder “Keret House (1)”

Ik heb de blauwe lampenkap van de hemel naar beneden getrokken

malevich28-453x550

Dit is het mooiste kunstnieuws sinds maanden: Malevich is terug in het Stedelijk. Ik zit op het bankje in de Erezaal, waar het Stedelijk uitpakt met acht schilderijen van de grote in Oekraïne geboren Rus van Poolse afkomst. (Dit speelt zich af in het Europa uit de tijd waarin de Europese Unie nog niet bestond). Ik kijk naar het schilderij Suprematisme uit de jaren twintig: een wit kruis tegen een achtergrond van een net iets ander wit. Malevich schilderde zijn ‘witte’ schilderijen enkele jaren nadat hij in 1915 zijn geruchtmakende Zwart Vierkant voltooide. Dat exposeerde hij op een tentoonstelling in Sint Petersburg op een plaats die voorbestemd was voor het icoon: hoog, in een hoek van de ruimte. Lees verder “Ik heb de blauwe lampenkap van de hemel naar beneden getrokken”

De dekbedden van K. Malevich

Malewicz-w-Warszawie-150x150

Er bestaat een prachtige historische foto waarop we Kazimir Malevich zien afgebeeld aan een feestelijke dis, te midden van beroemde Poolse kunstenaars, schrijvers en intellectuelen. De foto is genomen op 25 maart 1927, toen Malevich op weg naar Berlijn een tussenstop maakte in Warschau. Hij exposeerde zijn figuratieve en abstracte werk een aantal dagen in de Poolse Artistieke Club in Hotel Polonia (tegenover het Centraal Station, na een periode van verval kun je daar nu weer prachtige kamers boeken). Malevich was afkomstig uit een Poolse familie en heeft op die avond ongetwijfeld Pools gesproken. Lees verder “De dekbedden van K. Malevich”