Monumentje voor Isaac Bashevis Singer

Eindelijk is het zover: Isaac Bashevis Singer heeft een monumentje gekregen in zijn Krochmalnastraat. Het is een simpel gedenkteken, een zwartgranieten plaat op een grijsbetonnen muur. ‘Elke Joodse straat in Warschau was een stad op zichzelf’, vermeldt de steen in de woorden van de grote schrijver. En daar is aan toegevoegd: ‘De toekomstige Nobelprijswinnaar woonde in dit deel van Warschau tussen 1908 en 1917. Door zijn werk maakte hij de Krochmalnastraat beroemd over de hele wereld.’ Lees verder “Monumentje voor Isaac Bashevis Singer”

Kajakarki

1

Ook na zestien jaar weet ik het nog precies: hoe ik op 10 februari 2001 om 17:00 uur mijn computer afsloot, mijn koffer de trap afzeulde, het allerlaatste afscheid vierde met vrienden en collega’s, hoe ik om 19:00 uur naar Warschau Centraal werd gebracht, op de Ost-West Express stapte die toen nog bestond en reed tussen Warschau en Hoek van Holland, hoe ik een coupé moest delen met een rokende man, Lees verder “Kajakarki”

Sprookje over de vrouw die in het Keret House woonde

Schermafbeelding 2016-06-26 om 11.35.04

Het is echt waar, er was eens een vrouw die in het Dom Kereta woonde, het Keret House. Het smalste huis van Warschau stond op hoge benen, net als zijzelf. Niet dat dat iets te betekenen had. Ze was geen type dat met haar hoofd in de wolken liep. Liever dan naar de toekomst te kijken, bewoog ze zich naar het verleden. Ik heb haar pas nog gezien, jij misschien ook? Op de hoek van de Chłodna- en de Żelaznastraat waren ze met de riolering bezig, af en toe hoorde ik de stratenmakers naar haar schreeuwen omdat ze in een kuil was gekropen en daar God weet wat aan het zoeken was. Ze kwam naar boven met een paar kapotte tegels, ik geloof dat ze mosgroen waren, is dat nu zo bijzonder? Lees verder “Sprookje over de vrouw die in het Keret House woonde”

Keret House (8, slot) – Sjoeni en de anderen

IMG_3125-165x220Ik schrik van de bel, zo laat op de avond, al ben ik blij dat ze zich eindelijk melden. Dankzij de camera kan ik net hun puntmutsen zien met de pompons. Ze moeten op elkaars schouders zijn gaan staan om bij de bel te kunnen. Voor ik het weet zeulen ze een heel klein kratje bier de trap op en stellen zich aan me voor: Sjoeni, Ze’efrani, After en Salzmann, de vier kabouters uit het verhaal ‘Sjoeni’ van Etgar Keret. Ze hebben allevier een zonnebrilletje op. Lees verder “Keret House (8, slot) – Sjoeni en de anderen”

Keret House (7) – Lege plekken

68326_260417_pkin-165x220

Op mijn auteursavond in het Warschause Holland Huis verschijnt de Nederlandse acteur Redbad Klynstra, die al twintig jaar in Warschau woont en eigenlijk een Pool is. Hij leest voor zoals alleen Poolse acteurs dat kunnen, en het is doodstil in de zaal als hij een in het Pools vertaald fragment voorleest uit De draad en de vliegende naald. Later vraagt hij me of ik aan wil schuiven bij zijn talkshow Republika Kultury (De Cultuurrepubliek), dat iedere zondag wordt uitgezonden op Telewizja Republika. Het thema van de eerstkomende uitzending is ‘Lege plekken’. Lees verder “Keret House (7) – Lege plekken”

Keret House (6) – Stoet met kinderwagens

IMG_2778-165x220

Het is zondag, misschien wel de warmste dag van het jaar, en daarom sta ik om zeven uur op. Mijn project voor vandaag is een wandeling over de Żelaznastraat, vanaf het begin tot het einde en weer terug, in totaal zo’n zes kilometer. Ik heb eerder deze week mappen vol foto’s gezien van de Żelaznastraat in de oorlogsjaren, maar hoe ziet de straat er nu uit? Wie woont hier nu? Brengen de mensen, de gebouwen, me op ideeën voor een tekst? Lees verder “Keret House (6) – Stoet met kinderwagens”

Keret House (5) – I love you, Etgar Keret!

IMG_2709-165x220

Als ik had gedacht hier twee weken in totale afzondering te kunnen schrijven, dan had ik het goed mis. Voortdurend word ik uit mijn comfort zone gehaald. Ik woon immers niet in een huis, maar in een installatie, een semi-openbare ruimte waar mensen kunnen aanbellen als ze het Keret House van binnen willen bekijken. Ik open de deur voor een Nederlandse medewerkster van de organisatie Iconic Houses, voor een vrouw uit Israël die in Warschau is geboren, voor twee hipsters die een grand tour maken, voor Jakub Szczęsny – hier op de foto – die dit huis bedacht en komt vragen hoe ik me hier voel, voor mijn vriend Sławek die in het Cultuurpaleis werkt en een hele fotorapportage van zijn bezoek op Facebook zal zetten, voor twee meisjes uit Bulgarije waarvan er één verliefd is op Etgar Keret. Het onweert en als ze de trap beklimt krijgt ze de slappe lach, nooit had ze durven dromen dat ze hier nog eens voor stortregens zou schuilen. I love you, Etgar! schrijft ze in het gastenboek.

Keret House (4) – Buren

Schermafbeelding 2016-06-25 om 20.14.39

Ieder jaar heeft het Keret House een thema dat door de hier verblijvende kunstenaars en schrijvers uitgewerkt wordt. Dit jaar is dat ‘Buren’, waar het Pools een veel mooier woord voor heeft – Sąsiedzi, uit te spreken als somsjedzi. Het is ook een beladen begrip geworden, sinds Jan Gross een boek publiceerde met deze titel waarin hij aantoonde dat niet alleen de Duitse bezetter, maar ook de Poolse lokale bevolking actief meewerkte aan de moord op de Joden van het plaatsje Jedwabne. Lees verder “Keret House (4) – Buren”

Keret House (3) – De andere bewoners

IMG_2693-165x220

Ik ben onder de indruk van de projecten die de andere artists in residence, mijn voorgangers hier in het Keret House, hebben bedacht. Op het bureau (aan het voeteneinde van mijn bed, zie ook mijn voorgaande blog), ligt een boekje waarin de projecten uit 2013 beschreven zijn. Door de daglichtlampen die de gevelreclame op de hiernaastgelegen flat beschijnen en meteen ook het Keret House meepakken, kan ik het ’s nachts moeiteloos lezen. Alle kunstenaars en schrijvers hielden zich min of meer aan het jaarthema: Filling the Void. Welke leegtes heeft het getto van Warschau achtergelaten? En is het mogelijk om die leegtes op te vullen, en hoe dan, of waarmee? Iedereen heeft hier een ander antwoord op geformuleerd. Lees verder “Keret House (3) – De andere bewoners”

Keret House (2) Sjoeni

dom_kerta_112855-165x89

Wat mij betreft is het bewijs geleverd: een goede architect kan een complete woning van 14 vierkante meter ontwerpen waarin je geen last hebt van claustrofobie. Als je het Keret House binnenkomt – via de ingang aan een ruime parkeerplaats, met vuilcontainers en een frutje doorvermoeide alcoholisten – leidt een metalen trap je meteen naar boven. Bovenaan de trap een luik: je bent op de eerste verdieping. Recht voor je: de salon (2 m2) compleet met tafel en twee stoelen. Meteen daarachter: de keuken (2 m2) met elektrische kookplaat en koelkast. En daarachter: de douche-toiletcombinatie (2m2). Achterom kijken, snel het luik dichtdoen voordat je van de trap afvalt. Lees verder “Keret House (2) Sjoeni”