Apocriefe tulpem

herbert1-165x278

Wordt mijn derde boek een roman of non-fictie (of, zoals de Polen zo mooi zeggen, ‘literatuur van de feiten’)? En als ik voor non-fictie kies, mag ik dan nog wel dingen verzinnen of is dat absoluut verboden? Voor welke vorm ik ook ga kiezen, de feiten moeten kloppen en daarom dook ik onlangs onder in de Universiteitsbibliotheek van Krakau. En daar gebeurde het: serendipiteit! Op zoek naar een bepaald artikel in een oud nummer van het weekblad Tygodnik Powszechny, trof ik iets heel anders aan – een interview met de Poolse dichter Zbigniew Herbert over zijn bundel essays en apocriefe verhalen over Nederlandse cultuur, in het Nederlands vertaald als De bittere geur van tulpen.

Ook voor Herbert bleek het soms moeilijk om feiten en fantasie streng van elkaar te scheiden.
‘De Nederlandse vertaling van mijn boek komt uit bij een wetenschappelijke uitgeverij en ze vielen me steeds lastig’, zegt hij. ‘Hoe ik wist dat Drebbel bepaalde geschriften in zijn bibliotheek had. Ze begrepen niet, dat dat geen zuiver historische informatie is, maar fantasie. En fantasie heeft kenmerken van de werkelijkheid, reële kenmerken.’ En iets verderop vult hij aan: ‘Ik zou willen dat het een eenheid was, dat die schilderijen die ik bespreek niet eenzaam aan de muur hingen, maar dat ze zich in een bepaald leven bevonden.’ En dat leven wilde hij beschrijven. Alleen door zijn fantasie te gebruiken, kon hij de werkelijkheid die hij beschreef kleur geven.

Literatuur van de feiten, ik ga er nog een hele kluif aan krijgen. Maar ik heb alle vertrouwen in een goede afloop. Want gelukkig verschijnen mijn boeken bij dezelfde ‘wetenschappelijke uitgeverij’ als De bittere geur van tulpen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.